{"id":251,"date":"2020-09-01T14:03:04","date_gmt":"2020-09-01T13:03:04","guid":{"rendered":"https:\/\/visitnewcastleemlyn.co.uk\/?page_id=251"},"modified":"2025-06-27T09:22:53","modified_gmt":"2025-06-27T08:22:53","slug":"river-teifi","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/visitnewcastleemlyn.co.uk\/cy\/explore\/river-teifi\/","title":{"rendered":"<i class=\"material-icons\"><i class=\"material-icons\">water<\/i><span><\/i><span> Afon Teifi<\/span>"},"content":{"rendered":"<p>Mae Afon Teifi, yr afon hiraf sydd gyfan gwbl yng Nghymru, yn llifo 75 milltir o'i tharddiad yn Nhregaron ym mynyddoedd Cambria i'w haber yn Aberteifi. Mae'n crwydro trwy ddolydd gwyrddlas a bryniau tonnog, yn baglu dros rifflau bas, yn torri dros raeadrau ac yn disgyn i byllau tywyll.<\/p>\n<p>Mae Afon Teifi yn Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig. Mae wedi'i warchod gan y gyfraith ac wedi'i ddynodi'n Safle o Ddiddordeb Gwyddonol Arbennig ers mis Rhagfyr 1997 mewn ymgais i warchod nodweddion neu rywogaethau prin neu unigryw ynddo. Mae gan y safle arwynebedd o 778.18 hectar ac mae'n cael ei reoli gan Cyfoeth Naturiol Cymru. Mae'r SoDdGA hwn wedi'i nodi fel un o bwysigrwydd daearegol a biolegol.<\/p>\n<a href=\"https:\/\/visitnewcastleemlyn.co.uk\/wp-content\/uploads\/River-Teifi.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-255 size-large\" src=\"https:\/\/visitnewcastleemlyn.co.uk\/wp-content\/uploads\/River-Teifi-750x386.png\" alt=\"\" width=\"750\" height=\"386\" \/><\/a>\n<p>Rhwng Cenarth ac Aberteifi, mae traddodiad hynafol o bysgota a theithio gan ddefnyddio cwryglau \u2013 cychod ysgafn syml iawn wedi'u gwneud o ffyn plygu wedi'u gorchuddio \u00e2 chroen neu groen gwrth-dd\u0175r. Mae'r rhain yn cael eu padlo gan un rhwyf a ddefnyddir ar flaen y cwch sy'n gofyn am sgil mawr. Y prif ddefnydd ar gyfer cwryglau yw ar gyfer pysgota eog gan ddefnyddio rhwydi. Mae'r math hwn o bysgota bellach dan reolaeth dynn iawn ac mae'r hawl i bysgota yn y modd hwn yn cael ei throsglwyddo o dad i fab. Mae yna hefyd draddodiad hynafol o bysgota eog a brithyll y m\u00f4r yn anghyfreithlon yn rhan isaf Afon Teifi.<\/p>\n<div id=\"attachment_669\" style=\"width: 860px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/visitnewcastleemlyn.co.uk\/wp-content\/uploads\/Teifi-River-Downstream.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-669\" class=\"wp-image-669 size-large\" src=\"https:\/\/visitnewcastleemlyn.co.uk\/wp-content\/uploads\/Teifi-River-Downstream-850x567.jpg\" alt=\"River Teifi downstream\" width=\"850\" height=\"567\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-669\" class=\"wp-caption-text\">Afon Teifi i lawr yr afon<\/p><\/div>\n<div id=\"attachment_670\" style=\"width: 860px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/visitnewcastleemlyn.co.uk\/wp-content\/uploads\/Teifi-River-Upstream.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-670\" class=\"wp-image-670 size-large\" src=\"https:\/\/visitnewcastleemlyn.co.uk\/wp-content\/uploads\/Teifi-River-Upstream-850x478.jpg\" alt=\"River Teifi upstream\" width=\"850\" height=\"478\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-670\" class=\"wp-caption-text\">Afon Teifi i fyny'r afon<\/p><\/div>\n<p>Yn y rhannau isaf hyn o'r afon y gall y pysgotwr ddisgwyl dal Eog a Brithyll y M\u00f4r yn syth oddi ar y llanw. Yma, ychydig uwchben y terfynau llanw hyn, y mae d\u0175r Cymdeithas Brithyll Teifi yn dechrau ac yn ymestyn am ryw 30 milltir i fyny'r afon.<\/p>\n<h3>Y Gored<\/h3>\n<p>Wedi'i hadeiladu'n wreiddiol o gerrig ar draws yr afon, fe'i hailadeiladwyd ym 1885 gan Iarll Cawdor (ochr Caerfyrddin) ac ym 1886 gan Fitzwilliams o Cilgwyn (ochr Sir Aberteifi). Roedd ganddo leet ar bob ochr, roedd yr un o Sir Aberteifi yn mynd i'r felin wl\u00e2n yn Adpar (sydd bellach yn d\u0177 preifat) ac un Sir Gaerfyrddin i felin \u0177d a gafodd ei throsi'n D\u0177 P\u0175er ym 1909 gan Roger Parkington i gyflenwi trydan i'r dref ac Adpar.<\/p>\n<a href=\"https:\/\/visitnewcastleemlyn.co.uk\/wp-content\/uploads\/Teifi-Weir.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-261 size-large\" src=\"https:\/\/visitnewcastleemlyn.co.uk\/wp-content\/uploads\/Teifi-Weir-750x302.jpg\" alt=\"\" width=\"750\" height=\"302\" \/><\/a>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Mae'r Orsaf B\u0175er yn dal i fodoli gyda'r tyrbinau gwreiddiol ond nid yw'n rhedeg oherwydd diffyg d\u0175r. Mae mewn dwylo preifat. Pan ailadeiladwyd y morglawdd, ychwanegwyd llwybr pysgod i fodloni'r boneddigion i fyny'r afon o Gastellnewydd Emlyn. Mae angen ei hatgyweirio bellach gyda morglawdd Sir Aberteifi ar goll yn gyfan gwbl.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>The River Teifi, the longest river which is wholly in Wales, flows 75 miles from its source in Tregaron in the Cambrian mountains to it\u2019s estuary at Cardigan. Meandering through lush meadows and rolling hills, tripping over shallow riffles, crashing over falls and dropping into dark pools. Afon Teifi is a\u00a0Site of Special Scientific Interest. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":255,"parent":55,"menu_order":3,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"iawp_total_views":2431,"footnotes":""},"class_list":["post-251","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/visitnewcastleemlyn.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/251","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/visitnewcastleemlyn.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/visitnewcastleemlyn.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/visitnewcastleemlyn.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/visitnewcastleemlyn.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=251"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/visitnewcastleemlyn.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/251\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3124,"href":"https:\/\/visitnewcastleemlyn.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/251\/revisions\/3124"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/visitnewcastleemlyn.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/55"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/visitnewcastleemlyn.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/255"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/visitnewcastleemlyn.co.uk\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=251"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}